Şener Özmen

27 Ağustos 1971’de, dönemin cumhurbaşkanı rahmetli Özal’ın “10 yıl sonra Avrupai bir kent olacak” dediği Şırnak’ın İdil ilçesinde doğmuşum. İdil (ilçenin ilk yerleşimcileri olan Süryanilerin verdiği ismiyle Hezex) başlangıçta Mardin’e bağlı bir ilçeymiş, derken, 18 Mayıs 1990 tarih ve 20522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Şırnak iline (ne gereği varsa!) bağlanmış, bir yerlerde yazdığım gibi, kısmeti de bağlanmış bu tarihte. Bağlantılı metinleri, –yani İd’e ve İdil’e ilişkin çağrışımsal yazılarımı–  güncel sanatın kült sitesi nihayeticimdesin.com’un biricik arşivinde bulabilirsiniz, tabii eğer geride bir arşiv kaldıysa. Bununla birlikte İdil, Kürtçe kaleme aldığım ve henüz Türkçeye çevrilmemiş her iki romanımda, yani hem Rojnivîska Spinoza’da (Spinoza’nın Günlüğü), hem de Pêşbaziya Çîrokên Neqediyayî’de (Bitmemiş Öyküler Yarışması) çocukluğumun ve ilk gençliğimin geçtiği başat bir mekân olarak fazlasıyla yer aldı. İlkokulu da, liseyi de orada okudum, müteakiben, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim İş Eğitimi Bölümü’ne girdim. Pek çok aday gibi ben de, iki aşamalı üniversite sınavının ikinci ve en önemli aşamasını geçememiş, çizgime (hem resim hem de ideolojik bağlamda) ve entelektüel birikimime güvenip, özel yetenek sınavına girmiştim. Tarih: 1988. Kayıt için gerekli parayı ve diğer harcırahı, adını bile anımsayamadığım kıvırcık saçlı, minyon tipli, şirin mi şirin bayan bir öğretmen vermişti. Şimdi, Auto-Interrogation: İd Kendini Sorguluyor-I’den aktarıyorum: “Babam bir meteoroloji memuruydu. Havaya, suya dokunurdu anlayacağınız. Maddi durumumuzun iyi olduğunu söyleyemem. Görev yeri, bir Süryani köyü olan, Basibrîn’deydi. Türkçe ismiyle, Haberli’de. Bizler İdil’deydik ve babamı, ancak ayda bir görebiliyorduk. Annem, ağabeyim, ben ve kız kardeşim. Birkaç gece İdil’de kalır, sonra yeniden Basibrîn’e, kutsal görevine dönerdi babam. Gitmesini istemezdik. Yolunu keser, bacaklarına sarılır, adıyla yalvarırdık ona. Ona asla “baba” diye hitap etmedik. O Fahri’ydi. Bizim Fahrimiz. Sonra, tayinini İdil’e almayı başardı. İlkokulu bitirmiştik. İdil ise, karanlıktaydı. Elektriğin çok uzun bir süre verilmeyeceği söyleniyordu. Anımsıyorum, hapishanenin bitişiğindeki evdeydik. İlk kez betonarme bir eve taşınmıştık ve bu çok garip bir duyguydu. Sınıf atlamış gibiydik. Annem, uzun kış gecelerinde, bizlere masallar anlatırdı. Annemin masallarında insanoğlu hep kalleş, hilekâr, düzenbaz, hain, sinsiydi. İçinde yılanların olduğu masallar. Cinler, bizdeki karşılığıyla, bizlerden iyilerin adları geçerdi masallarda. Korkardık. Korkudan altımıza kaçırırdık. Aristokrat bir aileden geliyordu annem. Babası Seyit idi. Seyit Celal, Cizre’nin tanıdık simalarındandı. Babam, öyle aşiret çocuğu falan değildi. Toprağa bağımlı bir ilişki geliştirmemişlerdi. Dedem de memurmuş. İyi at koşarmış. Ölümünden önce görmüştüm. Aksi mi aksi bir ihtiyar. Aniden esen yele, boşalan yağmura, parıldayan şimşeğe, gece gelen sağlığa, ağza alınmadık küfürler savururdu. Bir yıldan daha uzun bir süre sarı silik bir gaz lambası ışığında yaşadık. Elektriği, ışığı unutmuştuk. Gaz lambasına o kadar alışmıştı ki, bir gece yarısı elektrikler geldiğinde, hiç heyecanlanmadığımızı anımsıyorum. Televizyonumuz yoktu. Komşuya gider, Logan’ın Dönüşü’nü izlerdik ağabeyimle. Logan’ın, tuhaf bir silahı vardı. Ev sahibi, pijamasıyla, minderde bağdaş kurmuş, elinde sigarası, filmin başından sonuna değin öksürürdü. İğrenç bir öksürmeydi. Adamı sinir ederdi. Çocukları bile dayanamaz, küfrü basarlardı ihtiyara. Çok yaşamadı zaten. Veremden öldü bir-iki ay sonra. Babam, İdil’e tayinini aldırdıktan sonra, bizlere Blaupunkt marka bir televizyon almıştı. Televizyon, tek eğlencemizdi. İdil’deyken aile ekonomisine katkı olsun diye türlü işlerde çalışmıştım: kahvehanelerde, demircilerde, lokantalarda vs. Tüm bu işlerden, başka işlerle (resim yapmak ve hayallere dalmak) uğraşıyorum diye kovulmuştum. Her neyse, sanat ve edebiyat hayatımın tüm dönemlerinde vardı. Buradan para kazanacağım ise, aklımın ucundan bile geçmezdi. Türkiye’de bir güncel sanat projesi satın alınmış ilk sanatçılardan biri benim herhalde. Ancak, hayatım bu kazanımlar üzerine kurulu değil, tuhaf bir şekilde devletin verdiği maaşa hâlâ güvenmekteyim.”

8.05.2010